header
زندگینامه آیت الله علیدوست

زندگینامه آیت الله علیدوست

«ابوالقاسم علیدوست» در سال ۱۳۴۰ در شهرستان ابرکوه (از توابع استان یزد) متولد شد. در سن هفت سالگی به مدرسه رفت. دوران دبستان را در پنج سال به پایان رساند. پس از اتمام دوره دبستان، در تابستان همان سال در ابرکوه حوزه علمیه‌ای افتتاح شد وی از همان زمان تحصیلات حوزوی‌اش را آغاز نمود. در سال ۱۳۵۴ وارد حوزه علمیه شیراز شد. در آن جا با آیت‌الله شهید دستغیب (ره) آشنا شد و در مدرسه ایمانیه شیراز با مدیریت شهید دستغیب دروس حوزوی را ادامه داد و در درس برادر ایشان استاد آیت‌الله سید مهدی دستغیب شرکت می‌کرد. در همان زمان نیز نزد حاج آقا سید هاشم (فرزند شهید دستغیب) در مدرسه حکیم تحصیل می‌نمود. در سال ۱۳۵۵ به شهر قم مهاجرت کرد. اغلب دروس رسائل، مکاسب و کفایه را نزد آیت‌الله ستوده فرا گرفت و برخی از آن را هم از آیات آقایان کریمی جهرمی، و صلواتی استفاده کرد. از سال ۶١ در دروس خارج شرکت کرد و ۲ سال درس اصول را به صورت خصوصی از آیت‌الله خاتم یزدی آموخت.

از اساتید ایشان حضرات آیات آقایان فاضل لنکرانی، میرزا جواد تبریزی، ناصر مکارم شیرازی و عمدتاً حضرت آیت الله وحید خراسانی بوده‌اند. فلسفه را با شرح منظومه ملا هادی سبزواری خدمت آیات آقایان گرامی و انصاری شیرازی و اسفار اربعه را نزد عالمانی چون آیات آقایان جوادی آملی، حسن زاده آملی، محمدی گیلانی، انصاری شیرازی و مصباح یزدی فرا گرفت. از سال ۶۲ رسماً در مدرسه المهدی قم که تحت نظر حضرت آیت‌الله گلپایگانی اداره می‌شد تدریس کتاب سیوطی را شروع کرد. بعد از آن در مدارس رسول اکرم (صلی الله علیه و آله و سلم)، رضویه، عترت، معصومیه و ... درس‌های کتاب سیوطی، مغنی و عموم کتب سطح را تدریس نمود. در سال ۷۱ - ۷۲ تدریس رسائل و مکاسب را در مدرسه حضرت آیت‌الله گلپایگانی آغاز کرد. ایشان سپس کفایة الاصول را در مدرسه فقهی امام محمد باقر علیه السلام تدریس نمود. تفسیر قرآن را به صورت تدریس تخصصی از سال 13۷۷ در مرکز تخصصی تفسیر و تدریس فلسفه تفسیر را در سال ۱۳۹۰ در مدرسه عالی خاتم‌الاوصیا (عجل الله تعالی فرجه) شروع کرد. تدریس خارج اصول را از سال ۱۳۷۵ و خارج فقه را از سال ۱۳۸۲، تدریس فلسفه فقه را در سال ۱۳۸۹ در مدرسه عالی خاتم‌الاوصیا (عج) آغاز نمود. رشته تخصصی نام‌برده ادبیات عرب، اصول فقه، فقه، تفسیر و فلسفه فقه است.

 

بخشی از فعالیت‌های آموزشی، پژوهشی و اجرایی ایشان به شرح زیر است:

سوابق تدریس:

 

ردیف

عنوان دروس مورد تدریس

نام مؤسسه یا دانشگاه یا حوزه علمیه

مدت تدریس

سطح درس

1

ادبیات

حوزه علمیه قم

10سال

 

2

منطق

حوزه علمیه قم

2 سال

 

3

اصول

حوزه علمیه قم

25 سال

 

4

فقه

حوزه علمیه قم

25 سال

 

5

فلسفه فقه

مرکز فقهی ائمه اطهار (ع) قم

25 سال

 

6

جرم شناسی

پردیس قم

یک ترم

سطح دکتری

7

تفسیر

مرکز تخصصی تفسیر

5 سال

سطح دکتری

8

روش شناسی اجتهاد

مرکز فقهی ائمه اطهار(ع)

1 سال

سطح دکتری

9

خارج اصول

خارج فقه

حوزه علمیه قم

 از شهریور 1375 تاکنون

1382 تاکنون


10

خارج فقه

مرکز فقهی ائمه اطهار(ع) قم

1380 تاکنون


11

خارج فقه و اصول

مدرسه فقهی امام محمد باقر(ع) قم

1375 تا 1387

12

حقوق جزا

دانشگاه تهران ـ پردیس قم

1385

دکترا

13

متون فقه جزایی

دانشگاه تهران ـ پردیس قم

نیمه دوم 88

دکترا

14

قواعد فقه

دانشگاه مفید قم

1386

کارشناسی ارشد

15

خارج اصول فقه

حوزه علمیه قم

 از 1375

 

16

خارج مکاسب فقه

حوزه علمیه قم

 از 1382

 

17

خارج مکاسب فقه

مرکز فقهی ائمه اطهار / قم

مختلف

 

18

فلسفه فقه، آیات الإحکام و...

دانشگاه علوم اسلامی رضوی مشهد

1390 تا کنون

دکترا

19

فلسفه تفسیر

مدرسه عالی خاتم‌الاوصیا (قم)

1390

سطح عالی

20

مبانی فقه

دانشگاه معارف و علوم قرآن کریم

1392

دکترا

21

فلسفه فقه (مقاصد‌الشریعه)

دانشگاه ادیان و مذاهب (قم)

1392

دکترا

22

قواعد فقه سیاسی

 مرکز فقهی ائمه اطهار (ع)

 از 1390

 

 

بخشی از رتبه‌ها و جوایز علمی - پژوهشی

ردیف

نام جشنواره

رتبه

عنوان تحقیق/ مقاله

1

جایزه جهانی علوم انسانی اسلامی - 1394

برگزیده

 

2

دبیرخانه دین پژوهان کشور - 1383

پژوهش برتر

تحقیق فقه و عرف (کتاب)

3

جشنواره علامه طباطبایی - 1382

پژوهش شایان تحسین

تحقیق فقه و عقل (کتاب)

4

کتاب سال حوزه - 1383

پژوهش برگزیده

تحقیق فقه و عرف

5

کتاب دین و پژوهشهای برگزیده - 1384

ارزنده و فرهنگ‌ساز

تحقیق فقه و عرف

6

جشنواره فارابی - 1385

شایسته تقدیر

تحقیق مصلحت در فقه امامیه

7

کتاب سال ـ دین‌پژوهان ـ 1383

پژوهش برتر

فقه و عرف

8

علامه طباطبایی ـ 1390

اثر برگزیده

فقه و مصلحت

9

کتاب سال جمهوری  ـ 1389

اثر برگزیده

فقه و مصلحت

10

کتاب سال حوزه   ـ 1389

اثر برگزیده

فقه و مصلحت

11

کتاب فصل  ـ 1388

اثر برگزیده

فقه و مصلحت

12

فارابی ـ سومین دوره ـ 1389

عالی

کرسی «فقه و مصلحت»

13

کتاب سال حوزه - 1396

شایسته تقدیر

فقه و حقوق قرار دادها  ادله عام قرآنی (کتاب)

14

کتاب سال حوزه - 1396

شایسته تقدیر

فقه و حقوق قرار دادها  ادله عام روایی (کتاب)

15

کتاب سال حوزه - 1396

اثر برگزیده

مشارکت در حرام (مقاله)

16

حوزه علمیه قم - 1387

استاد موفق

 

17

حوزه علمیه قم - 1389

رتبه عالی پژوهش

 

18

مقالات علمی پژوهشی حوزه - 1396

برگزیده

 

19

آزمون روحانیون حج - 1383

رتبه اول

 

 

همکاری علمی ـ اجرایی با مراکز و مؤسسات

ردیف

نوع همکاری

مؤسسه یا مرکز مربوط

سال

1

تحقیق و نظارت و تدریس

مرکز فقهی ائمه اطهار(ع)

از 83 تا کنون

2

تحقیق و نظارت و تدریس

مرکز تحقیقات فقهی قوه قضاییه

از 83 تا کنون

3

راهنمایی ـ مشاوره و ارزیابی

مرکز مدیریت حوزه علمیه قم

از 83 تا کنون

4

تدریس و راهنمایی

مرکز فقهی بقیة الله (عج)

79 و 80

5

تدریس

مرکز تخصصی تفسیر حوزه علمیه قم

78  83

6

نقد و بررسی دیه جراحات ـ 89

مؤسسه آموزشی و پژوهشی قضا

89

7

و ...

 ...

 ...




سوابق تحقیقاتی و فعالیت‌های علمی ـ  پژوهشی 

1. تحقیقات اتمام ‌یافته / منتشر شده

ردیف

عنوان تحقیق

نوع تحقیق

تاریخ اتمام

محل انتشار یا ارائه

1

مغنی الادیب

متن درسی

1413

انتشارات اسلامی / حوزه علمیه قم

2

سلسبیل فی اصول‌التجزئه والاعراب

تالیف - متن درسی

1420

اسوه

3

فقه و عقل

تألیف

1381

پژوهشگاه

4

فقه و عرف

تألیف

1384

پژوهشگاه

5

فقه و مصلحت

تألیف

-

پژوهشگاه

6

صراط ویراست اول (هدایت تحصیلی طلاب و دانش پژوهان)

تألیف

1384

دارالفکر

7

صراط ویراست دوم (هدایت علمی و پرورشی طلاب و دانش پژوهان)

تالیف

1392

کانون اندیشه جوان (پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی)

8

مقدمه علمی بر کتاب «مقصدهای شریعت»

تألیف

1388

پژوهشگاه

9

فقه و حقوق قرار دادها، ادله عام قرآنی

تألیف

1395

پژوهشگاه

10

فقه و حقوق قرار دادها، ادله عام روایی

تألیف

1395

پژوهشگاه

11

فقه هسته‌ای

مجموعه مقالات

1396

پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی

12

فقه هنر1

مجموعه مقالات

1395

مدرسه اسلامی هنر

13

فقه هنر2

مجموعه مقالات

1397

مدرسه اسلامی هنر

14

مصادیق فقه

تألیف

1395

جامعه المصطفی العالمیه

15

فقه مسائل نوپیدا (ج1 )

تقریرات درس

1395

إشراق حکمت

16

فقه مسائل نوپیدا (ج2)

تقریرات درس

1397

اشراق حکمت

 

2. تحقیقات در دست اجرا

ردیف

عنوان تحقیق

نوع تحقیق

تاریخ شروع

محل ارائه

1

روش شناسی اجتهاد (مطالعه، مقارنه و آسیب شناسی اجتهاد های معاصر)

تألیف

از 1383

پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی

2

روش شناسی اجتهاد (نظریه اطمینان)

تالیف

از 1383

پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی

3

حاشیه بر عروه‌الوثقی

تعلیقه اجتهادی

از 1370

 

4

نقد قانون مجازات اسلامی (دیات)

تألیف و ناظر علمی

از 1380

مؤسسه تحقیقات فقهی قوه قضائیه

5

فقه (حقوق اسلامی) و پیشرفت

تألیف

از 1393

مرکز الگوی اسلامی ایرانی پیشرفت

6

فقه و قرآن

تألیف

از 1395

پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی

7

و ...

 ...

 ...

 ...

 

3. بخشی از مقالات تألیفی (برای مجلات، دانشنامه‌ها، همایش‌ها، مجموعه‌ها، ISI، ISC)

ردیف

عنوان مقاله

نوع مقاله

تاریخ اتمام

محل انتشار یا ارائه

1

گستره شریعت

علمی پژوهشی

81

قبسات ش 32

2

امام علی(ع) و فقه

دانشنامه ای

81

پژوهشگاه فرهنگ

3

مرجعیت عرف در تطبیق مفاهیم بر مصادیق

علمی پژوهشی

83

فقه و حقوق 2

4

نفی غرر

علمی پژوهشی

82

اقتصاد اسلامی ش 9

5

با امام خمینی در تفسیر بسم‌ا...

دانشنامه ای

82

کنگره امام خمینی

6

مناهج عمده تحقیق در معارف دین

علمی پژوهشی

83

قبسات ش 34

7

قاعده نفی سبیل

علمی پژوهشی

83

مقالات و بررسی‌ها دفتر 76

8

فلسفه فقه

دانشنامه ای

85

پژوهشگاه فرهنگ

9

فقه و مقاصد شریعت

علمی ترویجی

84

فقه اهل بیت(ع)

10

نظرات کارشناسانه فقیه در موضوعات احکام

علمی پژوهشی

83

فقه و حقوق 3

11

تبعیت یا عدم تبعیت احکام از مصالح واقعی

علمی پژوهشی

پاییز 84

فقه و حقوق 6

12

امکان فهم مصالح و مفاسد مورد نظر شارع

علمی پژوهشی

بهار 85

فقه و حقوق 8

13

قرآن کریم و قاعده احسان

علمی پژوهشی

تابستان 87

فقه و حقوق 17

14

نگاهی به بایدها و نبایدها در فقه

علمی ترویجی

1383

مجموعه گفتگوها (دفتر چهارم)

 

«با عنوان: درآمدی بر آزاداندیشی و نظریه‌پردازی در علوم دینی»

15

نقش پدیده‌شناسی ازدواج در اذن ولی به نکاح دوشیزه رشیده

علمی پژوهشی

تابستان 89

مطالعات راهبردی زنان 48

16

بازپژوهی خروج زن از منزل بدون اذن شوهر از منظر قاعده لاضرر

علمی پژوهشی

بهار 90

مطالعات راهبردی زنان 51

17

استناد فقهی به مذاق شریعت در بوتة نقد

علمی پژوهشی

پاییز 88

حقوق اسلامی ـ 22

18

فلسفةالفقه

علمی ترویجی

ربیع‌الاول 1432

قبسات عربی 1

19

بررسی قاعده تسلط و گستره آن

علمی پژوهشی

بهار 89

حقوق اسلامی 24

20

قاعدة نفی‌الغرر

علمی ترویجی

ربیع‌الثانی 1432

قبسات عربی 2

21

دین، شریعت و مصلحت

علمی پژوهشی

پاییز 90

قبسات ـ 61

22

از فقه تا قانون

علمی ترویجی

زمستان 90

مرکز تحقیقات اسلامی مجلس شورای اسلامی

23

ادله عمومی قراردادها

علمی ترویجی

تابستان و پاییز 90

فقه اهل بیت 67ـ66

24

بررسی فقهی اطاعت زوجه از زوج

علمی پژوهشی

تابستان 90

حقوق اسلامی 29

25

معیار ضمان

علمی ترویجی

تابستان و پاییز 91

فقه اهل بیت 71ـ70

26

همسان‌انگاری فرزند حاصل از تلقیح مصنوعی با فرزند طبیعی در احکام فقهی (تقریرات درس)

علمی تخصصی

بهار 92

فصلنامه دین و قانون 1

27

فلسفه احکام

دانشنامه ای

بهار 93

دانشنامه فاطمی(س)

28

فاضل شریعت و پیش‌فرض‌های نظام‌سازی

علمی تخصصی

بهار 93

فصلنامه رصد 26