تفسیر قرآن کریم (1400-1401) - جلسه 5
چرا قرآن دارای بطن است
نقل روایت در اینباره از جلد 27 وسائل صفحه 194 حدیث 44
لزوم پرهیز از تفسیر به رای و به اشتها
5. شروط تفسیر (شرط لازم و شرط کمال)
الف. داشتن علوم لازم، اهتمام به علوم ادبی و مراجعه به روایات و تاریخ و علوم تجربی
ب. داشتن مبنا در کلان مسائل اساسی مثل پذیرفتن مبنای نحو کوفه یا نحو بصره، موضع روشن نسبت به سیاق و اهتمام به حفظ حداکثری انسجام آیات و فقرات یک آیه، اسباب نزول و شان نزول و ...
ج. ...
تفسیر قرآن کریم - سوره مبارکه بقره (1404-1405) - جلسه 4
ادامه تفسیر آیه 114 از سوره مبارکه بقره -حکم ورود کفار و مشرکان (توریست و غیر توریست) به مساجد به بهانه تفسیر اولئک ما کان لهم ان یدخلوها الّا خائفین.
آیا بیان یک تکوین و پدیده ای دائم و آن چه در حکم الله و لوح محفوظ است، می باشد؟
یا بیان یک دستور با توجه به شأن و سبب نزول آیه.
به ویژه با توجه به روایت امام صادق علیه السلام فقد روی عنه علیه السلام :ان المراد بذلک قریش حین منعوا رسول الله صلی الله علیه و آله دخول مکه و المسجد الحرام.
و روی ان رسول الله صلی الله علیه و آله: امر ان ینادی الّا یحجن بعد هذا العام مشرک و لایظنون بالبیت عریان.
ولی به هر حال منع ورود کفار و مشرکان به مساجد و اماکن مقدس از این آیه در نمیآید و بالطبع حکم عوارض ثانوی -اقتضای آن هر چه یاشد- مساله دیگری است.
ورود دوباره قرآن به این مساله در آیه 28 سوره توبه انما المشرکون نجس فلایقربوا المسجد الحرام.
فتاوای فقها:
1. عدم جواز ورود مطلقا حتی با اذن مسلمان
2. احتیاط
3. با عدم هتک و رعایت موازین اشکال ندارد.
تفسیر قرآن کریم (1403-1404) - جلسه 4
نسبت به آیه 48 که چهار معنا دارد:
1. لاتجزی نفس عن نفس شیئا
2. و لایقبل منها شفاعة
3. و لایوخذ منها عدل
4. نفی نصرت
مشابه این آیه، آیه 123 همین سوره است.
نسبت به مفاد اول باید گفت: آیه مربوط به آخرت است لکن نفی مجازات به جای دیگری به طور مستقیم در دنیا نیز وجود دارد. مگر وقتی امتی مبتلا به عذاب میشود که باز هم مجازات به جای دیگری نیست.
لزوم تفکیک نفی مواخذه و مجازات و عقاب از نفی مسئولیت و تکلیف. اولی منفی است لکن دومی منتفی نیست.
و اصل شخص بودن مجازات ها اولی است نه دومی.
مفاد دوم طبیعتاً باید در نظامی حلقوی و هرمی مطالعه و اسناد دیگر شفاعت در قرآن و غیر قرآن دیده شود و جمع بندی صورت گیرد.
آیات 123 و 254 و 255 از سوره بقره نیز باید دیده شود.
مشکل اصل شفاعت گاه اسناد نقلی است، گاه عقلی و گاه اجتماعی( گرچه اجتماعی منشأش عقل حساب گر است) و بالطبع ادله مهار کننده شفاعت نامهار شده است نه بیشتر.
تفسیر قرآن کریم (1402-1403) - جلسه 4
راجع به الکتاب آیا مراد قرآن است؟
لام در للمتقین: اختصاص یا تقویت؟ توضیح لام تقویت
طرح اشکال معروف؛
1. اختصاص به متقین کمال قرآن نیست
2. خلاف وجدان در خارج است
3. خلاف برخی آیات دیگر مثل آیه 185 سوره بقره است
اجمال جواب ها:
1. تصرف در الکتاب 2. تصرف در لام للمتقین
3. تصرف در هدی 4. تصرف در معنای متقین